Emocje w pigułce

Zauważ jak wiele różnych emocji codziennie przeżywamy. Ta rozmaitość jest naprawdę gigantyczna, a czasem wręcz przytłaczająca. Od depresyjnego smutku, przygnębienia przez gniew, zadowolenie, szczęście i miłość. Jeden najmniejszy bodziec potrafi sprawić, że nagle jesteś w stanie przenosić góry, kolejny natomiast, że chciałbyś wszystko już po prostu rzucić.

Czym jednak są emocje? Tutaj już niestety jest problem, ponieważ do dziś psychologowie nie są zgodni co do definicji, istnieje więc wiele różnych teorii, żadnej jednak nie jest tą jedyną uniewersalną.
Na podstawie teorii opisujących emocje, możemy jednak naszkicować przybliżoną definicję emocji.

Emocją jest więc: złożony subiektywny proces psychiczny, który może być wywołany za pomocą bodźców środowiskowych i pośredniczą w nich reakcje fizjologiczne. Emocje mogą mieć charakter pozytywny lub negatywny, mogą być świadome lub nieświadome, z reguły silne i krótkotrwałe. Wyróżniamy pięć składników procesów emocjonalnych:

  • zmiany fizyczne, objawiające się pobudzeniem lub zahamowaniem autonomicznego układu nerwowego (np. przyspieszenie bicia serca, zmiany ciśnienia krwi);
  • subiektywne doznania, które maja różne nasilenie i są przyjemne bądź przykre;
  • aspekty poznawcze, określają świadomość i ocenę sytuacji jako sprzyjającej lub niesprzyjającej (np. postrzeganie zagrożenia, niebezpieczeństwa, niepewności lub przyjemności);
  • ekspresja emocji w zachowaniu (np. zmiana postawy, gesty, zmiana mimiki);
  • konsekwencje w zewnętrznym działaniu (reakcja na źródło emocji);

Gdy już wiemy czym są te emocje, zastanów się, kiedy ostatnio je naprawdę odczuwałeś?
Teraz pomyśl, czy tak naprawdę tylko odczuwałeś emocje, czy je przeżywałeś? Kto miał w tamtej chwili nad tobą kontrolę? Czy emocje były w stanie zawładnąć tobą i sprawić, że twoje decyzje były irracjonalne? Czy na codzień tłumisz, wstydzisz się ich? Czy emocje sprawiają, że twoje życie jest lepsze, czy gorsze?

Poświęć chwilę by szczerze odpowiedzieć przed sobą na te pytania.

Jeżeli już odpowiedziałeś sobie na te pytania i wiesz jaką rolę pełnią emocje w twoim życiu, to teraz pomyśl jak je postrzegasz.
Emocje są często pewnym połączeniem z naszą “pierwotyną stroną”, są reakcjami naszego mózgu na pewne bodźce, które z ewolucyjnego punktu widzenia miały zapewnić nam przetrwanie, w dzisiejszych czasach jednak bywa tak, że mimo iż “odpalane” ciągle mają jakiś cel to działają wbrew ”trzeźwemu rozumowaniu” (np. nieuzasadnione zdenerwowanie), pewnie nie raz słyszałeś frazę “działać pod wpływem emocji”, jako pewnego rodzaju usprawiedliwienie działań, często ma to swoje potwierdzenie w życiu, jednak człowiek dysponuje czymś ważnym, wysokorozwiniętym mózgiem, co za tym idzie emocjami wyższymi – intelektualizowanymi, które są nazywane często uczuciami. Są to uczucia moralne, humanitarne, patriotyczne, rodzinne, społeczne, miłości, estetyczne i podobne. Jak widzisz, są to emocje jak najbardziej pozytywne, ważne w naszym życiu.
Co więc zrobić, by żyć dobrze z emocjami?

Bądź świadomy swoich emocji

Świadomość i zrozumienie bywają kluczowe do tego by podjąć właściwe działanie.
Emocje mają to do siebie, że pojawiają się nagle, ale potrafią mieć na nas stosunkowo długo trwały wpływ. Potrafią napełnić nas motywacją, radością, jednak jest także druga, negatywna strona. Mimo to, by dobrze żyć z emocjami, wykorzystać ich potencjał i działanie, należy je zaakceptować, zarówno te negatywne jak i pozytywne.

O ile nie jesteś zawodowym pokerzystą, tłumienie emocji niestety nie przyniesie ci żadnych korzyści. Tłumione emocje wracają, nieuzewnętrzonione zatruwają cię od środka, lub uczuciowo wyjaławiają. W końcu i tak dochodzi do wybuchu, załamania (patrz diagram) lub psychicznych patologii, ponieważ gdy nie jesteś w kontakcie z własnymi emocjami – przestajesz rozumieć co się z tobą dzieje, natomiast gdy je całkowicie odrzucasz, eliminujesz “paliwo”, które dawało ci chęć życia, zamiera w tobie motywacja do czegokolwiek, wszystko wydaje się bezcelowe.

Dobrze więc zdać sobie sprawę z tego, że emocje wcale nie są skazą, są odwieczną częścią każdej ludzkiej istoty, dzięki nim nie tylko reagujemy, ale poznajemy i wyrażamy samych siebie, prawdziwie przyżywamy nasze życie, to w końcu najbardziej napełnione emocjamy momenty są przez nas najbardziej zapamiętywane, a wspomnienia to wspaniałe pamiątki, które zawsze mamy przy sobie.
Można więc dojść do następującej konkluzji, by żyć dobrze, dobrze żyj z własnymi emocjami.
Więc staraj się to robić.

Obserwuj swoje emocje, nie tylko je przyżywaj, ale i doświadczaj. Próbuj je identyfikować, nazwać, zrozumieć – dzięki temu łatwiej ci będzie je zaakceptować. Bierz za nie odpowiedzialność, np. gdy jakaś osoba zrobi coś co cię denerwuje, nie wiń jej za to, że tak się czujesz. Weź za to odpowiedzialność, jeżeli ktoś jest w stanie w prosty sposób wywołać u ciebie tak negatywne emocje – to ma nad tobą kontrolę. Biorąc odpowiedzialność za swoje emocję, to ty masz nad sobą władzę, nikt inny.

Spójrz na swoje emocje z innej perspektywy

Dostrzeż to jak je wyrażasz, czy nie niosą one czegoś więcej niż tylko “wyładowania energetycznego”? Staraj się zrozumieć co tak naprawdę ta emocja dla ciebie oznacza, co ją wywołuje, co leży u jej podstaw. Może to nie wpływ z zewnątrz, ale twoje postępowanie, myślenie, frustracje właśnie w tym momencie zostają uzewnętrzenione? Pozwól by emocje były dla ciebie czymś więcej. Wyciągaj z nich wnioski, niech nie będą doświadczeniami, niech staną się doświadczeniem, które pozwoli ci lepiej rozumieć swoje postępowanie i potrzeby w przyszłości.

Akceptując je, rozumiejąc będziesz mógł nad nimi panować – panować, nie kontrolować, nie tłumić. Będziesz w stanie przekierować energię, która w tobie się potęguje w innym (np. w przypadku gniewu – nie destrukcyjnym) wybranym celu, uzewnętrzaniając jednak i przeżywając emocję.
A gra jest warta świeczki. Staniesz się nie tylko bardziej swobodny, rozluźniony, ale i bardziej otwarty – każdą emocję akceptujesz, nie boisz się, nie wstydzisz się ich, każda z nich jest dla ciebie ciekawym doznaniem, nowym odryciem, które cię ubogaca i sprawia, że jesteś bardziej prawdziwy, autentyczny, a twoje życie nabiera więcej barw niż kiedykolwiek.

You may also like...

  • Kamil

    To jeden z najlepszych artykułów na Twojej stronie:)